Objetivu husi fixa informativa ida ne’e atu fornese informasaun ba empregadór no Traballadór Timor oan sira nebe mak servisu ba Programa Traballadór Sazonál iha Australia. Ninia objetivu maka atu asiste empregadór no traballadór hodi halo desizaun tanba COVID-19 halo mudansa ne’ebé lais liu ba lei sira imigrasaun no fronteira ba Timor-Leste no Australia nian
Inisialmente SEFOPE hakarak komunika ho empregadór sira ne’ebé sei sai hanesan sentru ba pontu informasaun ba kultivador ka to’os nain no traballadór sira.
SEFOPE husu buat sira tuir mai ne’e;
Iha preparasaun ba konversasaun ho Koordenadór Mobilizasaun Traballadór Timor-Leste nian – Cathy Molnar, favór hatan ba pergunta sira tuir mai ne’e:
1. Serbisu (grupu) ka traballador ida ne’ebé maka sei remata ninia kontratu iha fulan 3 oin mai?
2. Husi sira ne’e, (grupu ka individual) sira ne’ebé maka hakarak fila ba Timor-Leste?
3. Grupu ka individual ida ne’ebé maka hakarak hela iha Australia se serbisu seluk iha tan?
4. Ita-boot sira iha serbisu adisionál ne’ebé disponibel ba Timor-Leste ka traballadór sira seluk?
· Pelumenus serbisu hira/traballadór hira mak ita-boot presiza ba fula 3 to’o 6 tuir mai sekarik laiha traballadór adisionál mak disponibel hodi mai husi rai liur?
Koordenadór Mobilizasaun Traballadór SEFOPE nian sei kontaktu ita-boot no fornese tempu atu halao diskusaun ho ita-boot nia traballadór.
Cathy Molnar, Koordenadór Mobilizasaun Traballadór (Ekipa Adidu Traballu nian)
Email: tls.program.coordinator@gmail.com
Cathy sei sai hanesan SEFOPE nia pesoal xáve ba kontaktu hodi apoiu traballadór sira iha Australia durante tempu difisil ida ne’e.
Cek website ida ne’e ba informasaun http://dnee.sefope.gov.tl/ no husu pergunta ba SEFOPE liu husi funsaun Live Chat nian ka email ba enquiries.lsu.tl@gmail.com
Saida mak akontese se traballadór sira deside hodi fila ba Timor-Leste?
Regulamentu kona-bá tránzitu liu husi Darwin no Aviaun Airnorth ninia disponibilidade muda lorloron, nune’e, favór email: tls.program.coordinator@gmail.com hodi hetan informasaun ikus liu nian.
Depois, ema hotu ne’ebé to’o iha Timor-Lleste, inklui traballadór sira husi Mobilizasaun traballadór nian, tenki hela iha karantina ba durasaun loron 14 husi tempu ne’ebé ita-boot fila mai Timor-Leste
Polisia Imigrasaun nian no ofisial sira husi Ministériu Saúde nian sei transporta traballadór sira ho Bis husi Aerportu ba iha fasilidade karantina nian. La permiti hodi halo kontaktu ho família sira no ema seluk bainhira to’o.
Traballadór sira labele husik hela fatin karantina ba loron 14 nia laran. Ofisiál sira husi Ministériu Saúde nian sei kontrola saúde ema ida-idak nian iha karantina no lisensa hodi sai bainhira remata ona loron 14 sei fornese husi governu Timor-Leste nian. Ema ne’ebé kontra karantina sei bele selu multa no hetan detensaun husi Polisia.
Traballadór sira presiza kompriende katak karantina ne’e prevensaun ida hodi hapara virus nia daet iha Timor-Leste, ida ne’e la signifika katak sira iha COVID-19
To’o karantina remata ona no hetan ona lisensa, Ministériu Saúde sei kontaktu família sira hodi mai hasoru traballadór sira.
Agora daudaun iha dezintendimentu, konfuzaun no tauk iha komunidade sira Timor-Leste nian no potensia ba mosu ataka hasoru fatin karantina nian. Traballadór sira presiza hatene buat hirak tuir mai ne’e:
Anexu 1 | Atualizasaun husi DFAT ba Empregadórs no parseiru sira- 25 Marsu
Ohin ami hakarak fahe ho ita-boot medida sira ne’ebé iha ona ba traballadór sira ne’ebé nia viza atu remata los ona (eminentemente), labele fila ba nia rain no hakarak kontinua serbisu. Ba traballadór sira ne’e, viza kontinuasaun (bridging visa) sei disponibel no sei iha to’o mudansa substansial liu tan aplika ona, espera iha semana rua nia laran. Informasaun liu tan kona-bá ida ne’e sei fornese tuir mai iha tempu badak.
Traballadór sira ne’ebé ninia viza (SWP and NAWPP) sei remata iha tempu badak tenki aplika ho asistensia/apoiu sira nia empregadór nian. Ba viza kontinuasasun (Bridging Visa E (Subclass (050) online via ImmiAccount – https://immi.homeaffairs.gov.au/visas/getting-a-visa/visa-listing/bridging-visa-e-050-051/subclass-050.
Favor nota:
Traballadór sira iha pozisaun ida ne’e bele garantidu katak sira sei la hasoru konsekuensia desfavorábel husi tempu badak iha Australia sein viza. Se ita-boot iha pergunta ruma ka hakarak hato’o kazu espesífiku ruma ba departamentu nia atensaun, favór kontaktu specialist.entry@homeaffairs.gov.au.
Traballadór sira nia ben-estár
Sekarik traballadór sira moras, sira sei hetan tratamentu médiku ne’ebé hanesan liu husi seguru ba saúde nian hanesan ema Australia sira simu iha medicare nian.
Ben-estár ba traballadór sira pasífiku nian iha liña oin husi ami nia planu kontinjensia nian. Informasaun kona-bá prosesu visa nian ne’e fornese ona ba empregadór aprovadu sira no ami sei apoia sira hodi implementa medida sira ne’e bainhira presiza. Empregadór Aprovadu sira mos simu informasaun regular kona-bá konsellu ba saúde no viajen nian hodi fahe ho sira nia traballadór. Pacific Labour Facility produz hela atualizasaun regulár no mensajen vídio iha media social nian hodi apoia traballadór no empregadór sira durante tempu ida ne’e. Ami enkoraja traballadór sira hodi tuir pájina Facebook hodi hetan atualizasaun no fahe informasaun ne’ebé fó sai ona. Fontes informasaun oioin mos disponibel iha ami nia website.
PLS
Iha traballadór ituan deit maka uza viza PLS nian ne’ebé ninia validade la to’o tinan 3. Ba traballdór PLS hirak ne’e, tuir mai sei bele aplika viza PLS nian ida ba terrestre nian (viajen/movimentu iha rai nian) ho total durasaun tempu máximu to’o tinan 3 hodi hela iha Australia, iha ne’ebé traballadór sira ne’e sei kontinua serbisu ba sira nia empregadór atuál. Ba empregadór sira ne’ebe labele fó estensaun kontrátu ba traballadór sira ne’ebé ninia viza atu espira ona no tamba ne’e labele finansía sira nia traballadór sira hodi hetan viza terrestre nian, empregador hirak ne’e simu ona pedidu atu halo kontaktu ba PLF sedu liu se posivél atu halo aranjamentu hodi muda ba empregadór aprovadu seluk.
Ekipa Mobilizasaun Traballadór DFAT nian
The National Directorate of Foreign Employment, abbreviated as DNEE, is the DGFPE service responsible for promoting and managing programs for placing Timorese workers in labor markets abroad.
Copyright ©2026 DNEE, SEFOPE, Timor-Leste. All rights reserved.
